Hoe zit het nu met...?

DE VERPLICHTE AOV VOOR ZELFSTANDIGEN


'Wij zetten in op een voor iedereen toegankelijke en betaalbare verzekering, die doorloopt tot de AOW-gerechtigde leeftijd.'

In het pensioenakkoord is afgesproken dat er een wettelijke verzekeringsplicht komt voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Omdat we bij FNV Zelfstandigen vaak vragen krijgen over hoe het nu zit met die AOV (arbeidsongeschiktheidsverzekering), leggen wij het graag nog eens aan je uit.

In de visie van de FNV op zelfstandige arbeid is de volgende passage opgenomen:


De enige effectieve oplossing is een verzekeringsplicht voor alle werkenden, zoals we dat vroeger zo normaal vonden. Het beeld dat zelfstandigen van de arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben is sterk gekleurd door negatieve ervaringen op de huidige private verzekeringsmarkt. Een sociale verzekering functioneert heel anders. Er is niet alleen een verzekeringsplicht, maar ook een acceptatieplicht tegen bij wet geregelde voorwaarden. De uitkering bedraagt een percentage van de gemiddelde inkomsten en daardoor kan ook de premie inkomensafhankelijk en dus betaalbaar zijn. Er zijn verschillende opties. Zelfstandigen kunnen aansluiten bij de WIA (Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen, een arbeidsongeschiktheidsuitkering voor werknemers voor langdurige arbeidsongeschiktheid, dus na 2 jaar) of er komt een regeling naar analogie van de WIA voor zelfstandigen, uitgevoerd door het UWV. Het is ook mogelijk een regeling te ontwikkelen naar het model van de Zorgverzekeringswet. Uitvoering door private verzekeraars maakt het wat gemakkelijker rekening te houden met bestaande regelingen die zelfstandigen hebben afgesproken.


Verplicht

‘Wij lobbyen als FNV Zelfstandigen al lange tijd voor een verplichting’, vertelt Irene van Hest, bestuurder en beleidsadviseur van FNV Zelfstandigen. ‘Niet omdat wij zo graag verplichtingen opleggen aan onze leden – juist niet! – maar omdat wij zien dat heel veel zelfstandigen zich niet kúnnen verzekeren. Door uiteenlopende redenen, waardoor schrijnende situaties ontstaan. Wij vinden het niet rechtvaardig dat mensen vanaf een bepaalde leeftijd, of vanwege een bepaald beroep, of misschien zelfs een mindere gezondheid, geen mogelijkheid hebben om zich te verzekeren tegen langdurige ziekte en arbeidsongeschiktheid. Dat de verplichte AOV nu in het pensioenakkoord terecht is gekomen, daar zijn veel van onze leden blij mee. Dat het ook nog makkelijker wordt om als zelfstandige pensioen op te bouwen, juichen wij ook toe. Met dat laatste maken wij ook vorderingen, daarover informeren wij je binnenkort via onze website. Maar dat er ook zorgen bestaan over de kosten van zo’n verplichting, dat begrijpen we. Wij zetten dan ook in op een betaalbare verzekering, toegankelijk voor iedereen, die doorloopt tot de AOW-gerechtigde leeftijd.’


In het pensioenakkoord is het volgende afgesproken over de verzekeringsplicht voor zelfstandigen:

“Er komt een wettelijke verzekeringsplicht voor zelfstandigen tegen het arbeidsongeschiktheidsrisico. Het doel van deze verzekeringsplicht is om naast de bestaande werknemersverzekering ook andere werkenden te beschermen tegen de gevolgen van arbeidsongeschiktheid en te borgen dat iedereen zich kan verzekeren. Dit past in het bredere streven van het kabinet om toe te werken naar een situatie waarin niet instituties en kosten bepalend zijn voor de vorm waarin arbeid wordt aangeboden, maar de aard van het werk dat gedaan moet worden. Met een verplichte verzekering wordt ook afwenteling van kosten en risico’s op de samenleving verminderd.”


Balans

Het kabinet vraagt sociale partners om hiervoor in overleg met vertegenwoordigers van zelfstandigenorganisaties in het begin van 2020 een uitvoerbaar en EMU-saldo neutraal voorstel uit te werken dat betaalbaar en voor iedereen toegankelijk is, met het oog op een kabinetsvoorstel voor de zomer van 2020. Het kabinet hecht hierbij aan de balans tussen het tegengaan van schijnzelfstandigheid en zorgen dat echte zelfstandigen ruimte hebben om gewoon hun werk te kunnen doen en hun ondernemerschap in te vullen. Het kabinet vraagt daarom of het in de rede ligt en uitvoerbaar is om een uitzondering voor deze verplichting te laten gelden, bijvoorbeeld als sprake is van beter passende arrangementen, zoals bijvoorbeeld in de agrarische sector gangbaar is.

Onderhandelingstafel


Met de inzet uit onze FNV visie op Zelfstandige arbeid zijn wij aangeschoven aan de onderhandelingstafel. Onderhandeld is er nog niet, er is vooral heel veel informatie opgehaald en input gevraagd van zelfstandigenorganisaties.

Er is een tijdspad gemaakt waarbinnen het mogelijk moet zijn om tot een gezamenlijk advies van vakbonden en werkgeversorganisaties te komen over de AOV ZZP. Allereerst heeft een sessie plaatsgevonden op 8 oktober jl. waarbij de inzet van partijen is gedeeld.

Afspraken en planning

Verder zijn er procedurele afspraken gemaakt en is er een planning vastgesteld. Ook de broodfondsen hebben hun visie op de verzekeringsplicht voor zelfstandigen kunnen geven. Vlak daarna deden andere belangenbehartigers van zelfstandigen dat. Er is heel veel informatie ontvangen van het UWV en Verbond van Verzekeraars. Ook is er gesproken met de SER. (Sociaal Economische Raad). Wij hebben voldoende input en (reken)materiaal gekregen om tot een gedegen advies te komen.


Binnenkort

In de maand december voeren wij de daadwerkelijke onderhandelingen over hoe de regeling er uit moet gaan zien. Op maandag 13 januari houden we als FNV Zelfstandigen diverse bijeenkomsten op verschillende plaatsen in het land, waarin wij de leden informeren over de stand van zaken en hopelijk ook over het concept advies aan de minister van SZW. Eind januari volgt dan definitief advies van de vakbonden, inclusief FNV Zelfstandigen en werkgeversorganisaties aan de minister.


Wij houden je via de nieuwsbrief en website op de hoogte. En kom vooral naar de zzp cafés van 13 januari in Assen, Doetinchem, Utrecht, Weert en Rotterdam in de vakbondshuizen van de FNV.

Eind januari volgt definitief advies van de vakbonden en werkgeversorganisaties aan de minister.

Deel deze pagina